Działalność naukowo-dydaktyczna Ośrodka Praw Człowieka UJ w latach 2004-2008

Ośrodek Praw Człowieka Uniwersytetu Jagiellońskiego został założony z dniem 1 stycznia 1993 roku na podstawie uchwały Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego i zarządzenia Rektora UJ. Ośrodek Praw Człowieka jest bezetatową jednostką Uniwersytetu Jagiellońskiego. Nie posiada stałych pracowników, ale zatrudnia osoby do realizacji poszczególnych projektów, jak również współpracuje z liczną grupą wolontariuszy. Wolontariusze współpracujący z OPC UJ są przeważnie absolwentami lub studentami prawa, względnie innych kierunków w ramach nauk społecznych (np. psychologii, socjologii), jak również doktorantami na Wydziale Prawa i Administracji UJ.

Działalność Ośrodka Praw Człowieka w wielu aspektach przenika się wzajemnie z działalnością Sekcji Praw Człowieka Uniwersyteckiej Poradni Prawnej UJ. Stan taki datuje się od początku istnienia Sekcji Praw Człowieka UPP UJ, czyli od października 1997 roku. Współpraca Ośrodka Praw Człowieka i Sekcji Praw Człowieka ma charakter stały i nieformalny.

Działalność edukacyjna

  • 2003-2004 – prowadzenie zajęć proseminaryjnych w języku angielskim dla studentów prawa; cel zajęć: przygotowanie zainteresowanych studentów do pracy w Sekcji Praw Człowieka UPP UJ; tematyka zajęć: mechanizm kontrolny Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i orzecznictwo Trybunału w Strasburgu oraz polskie i międzynarodowe prawo uchodźcze.
  • 2004-2005 – prowadzenie całorocznego kursu praw człowieka dla uczniów szkół średnich z Krakowa; kurs został przeprowadzony za zgodą małopolskiego kuratora oświaty.
  • II-VI 2005 – prowadzenie, we współpracy z Katedrą Prawa Międzynarodowego Publicznego UJ, półrocznego, nieobowiązkowego kursu międzynarodowego prawa humanitarnego dla studentów prawa UJ.
  • XI 2004 - III 2008 – realizacja projektu IW EQUAL: „Edukacja dla Integracji – Partnerstwo na Rzecz Uchodźców", w którym Ośrodek Praw Człowieka był administratorem Partnerstwa; projekt Ośrodka był projektem świadczenia osobom przebywającym w ośrodkach dla cudzoziemców a pozostających w procedurze uchodźczej w Polsce kompleksowej pomocy obejmującej (a) pomoc prawną w oparciu o istniejące poradnie prawne, (b) program informacji o Polsce, (c) kursy języka polskiego przede wszystkim w oparciu o pracę wolontariuszy.
  • II 2005 – realizacja szkolenia z Country of Origin Information, we współpracy z Austriackim Czerwonym Krzyżem i jego organizacją zależną – ACCORD; szkolenie adresowane było do studentów uczestniczących w programach udzielania pomocy prawnej oraz przedstawicieli organizacji pozarządowych (Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Polskie Stowarzyszenie Edukacji Prawnej, Caritas Polska, Stowarzyszenie Praw Człowieka im. Haliny Nieć).
  • 18 IV - 30 V 2005 – przeprowadzenie seminarium z   międzynarodowego prawa uchodźczego dla zainteresowanych studentów z Wydziału Prawa i Administracji UJ oraz z innych kierunków (socjologia, politologia).
  • 23-29 IX 2005 – szkolenie dla studentów Sekcji Praw Człowieka Uniwersyteckiej Poradni Prawnej UJ.
  • 2005-2006 – prowadzenie kursu praw człowieka dla uczniów szkół średnich w ramach projektu Młodzieżowej Wszechnicy Praw Obywatelskich, we współpracy z Helsińską Fundacją Praw Człowieka i Terenowym Komitetem Praw Dziecka w Częstochowie; kurs został przeprowadzony za zgodą małopolskiego kuratora oświaty.
  • III - XII 2006 – realizacja projektu „Prawnicy na Rzecz Uchodźców" (Europejski Fundusz Uchodźczy, edycja 2005); projekt realizowany był we współpracy z Helsińską Fundacją Praw Człowieka, Fundacją Instytut na Rzecz Państwa Prawa, Kliniką Prawa UW, Stowarzyszeniem Interwencji Prawnej, Uniwersytecką Poradnią Prawną KUL oraz Uniwersytecką Poradnią Prawną UJ; Ośrodek Praw Człowieka był organizacją wiodącą; cel projektu: udzielanie pomocy oraz informacji prawnej przez organizacje zaangażowane w realizację projektu osobom ubiegającym się o nadanie statusu uchodźcy na terytorium RP, wspieranie integracji osób, którym nadano status uchodźcy lub otrzymały zgodę na pobyt tolerowany na terytorium RP poprzez dystrybucję ulotek oraz udzielanie indywidualnych porad prawnych.
  • III 2006 – X 2006 – realizacja projektu „Nowe Taktyki w Prawach Człowieka"; cel projektu: tłumaczenie i opracowanie w języku polskim, ukraińskim i rosyjskim materiałów przygotowanych w ramach programu „New Tactics in Human Rights" przez amerykańską organizację The Center for Victims of Torture.
  • VI -XII 2006 – realizacja projektu Centrum Poradnictwa Obywatelskiego dla ofiar dyskryminacji ze względu na pochodzenie etniczne lub narodowość, finansowanego ze środków Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w ramach realizacji zadania publicznego.
  • 2006-2007 – prowadzenie kursu praw człowieka dla uczniów szkół średnich w ramach projektu Młodzieżowej Wszechnicy Praw Obywatelskich; kurs został przeprowadzony za zgodą małopolskiego kuratora oświaty.
  • IX 2006 – VI 2007 – współpraca przy realizacji XIV edycji Olimpiady Wiedzy o Prawach Człowieka (dla uczniów szkół średnich); Ośrodek Praw Człowieka pełnił funkcję Małopolskiego Komitetu Okręgowego Olimpiady Wiedzy o Prawach Człowieka; zadania Ośrodka Praw Człowieka w ramach Olimpiady: organizacja etapu okręgowego oraz wybór uczestników Finału Olimpijskiego.
  • III-XII 2007 – uczestnictwo w charakterze organizacji partnerskiej w projekcie „Prawnicy na Rzecz Uchodźców II" (Europejski Fundusz Uchodźczy, edycja 2006); organizacją wiodącą była Klinika Prawa Uniwersytetu Warszawskiego.
  • V 2007 – III 2008 – realizacja projektu Europejski Rok Równych Szans dla Wszystkich (2007) – „Prawo na rzecz Równych Szans"; cel projektu: przedstawienie wszechstronnej informacji o prawie antydyskryminacyjnym, prowadzenie edukacji młodzieży, studentów, pracodawców i pracowników oraz wydanie opracowań upowszechniających rozwiązania prawne, które dają możliwości równych szans w życiu społecznym.
  • IX 2007 – VI 2008 – współpraca przy realizacji XV edycji Olimpiady Wiedzy o Prawach Człowieka (dla uczniów szkół średnich); Ośrodek Praw Człowieka pełnił funkcję Małopolskiego Komitetu Okręgowego Olimpiady Wiedzy o Prawach Człowieka.
  • III-XII 2008 – realizacja projektu „Prawnicy na Rzecz Uchodźców" (Europejski Fundusz Uchodźczy – edycja 2007); Ośrodek Praw Człowieka UJ uczestniczył w projekcie jako organizacja partnerska, organizacją wiodącą projektu jest Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego; zadania OPC UJ: sporządzanie raportów zawierających analizę decyzji i orzeczeń z zakresu postępowania o nadanie statusu uchodźcy wydanych przez organy polskie; Ośrodek Praw Człowieka bierze również udział – jako organizacja partnerska – w projekcie „Prawnicy na Rzecz Uchodźców IV", realizowanego w ramach EFU – edycja 2008; w zakresie działań realizowanych przez Ośrodek zakłada się dokonywanie badań oraz raport końcowy w zakresie integracji osób objętych ochroną międzynarodową, a także przygotowanie opracowania z zakresu poszukiwania informacji o krajach pochodzenia.
  • IV 2008 – współpraca z Sekcją Koła Studentów Socjologii UJ przy realizacji projektu „Wszystko jest na sprzedaż?", poświęconemu sytuacji dzieci w Afryce i promocji fundacji FreeSpirit.
  • 25 IV 2008 – przeprowadzenie szkolenia w zakresie podstaw przyznawania statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej oraz udzielania zgody na pobyt tolerowany w świetle prawa polskiego i standardów międzynarodowych dla pracowników Urzędu ds. Cudzoziemców w Warszawie, na zlecenie Przedstawiciela Wysokiego Komisarza ONZ ds. Uchodźców w siedzibą w Warszawie.
  • IX 2008 – VI. 2009 – współpraca przy realizacji XVI edycji Olimpiady Wiedzy o Prawach Człowieka (dla uczniów szkół średnich); Ośrodek Praw Człowieka pełni funkcję Małopolskiego Komitetu Okręgowego Olimpiady Wiedzy o Prawach Człowieka.
  • 8 XII 2008 – udział przedstawiciela Ośrodka Praw Człowieka w obchodach 60. rocznicy uchwalenia Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, zorganizowanych przez Liceum Ogólnokształcące Towarzystwa Szkolnego im. Mikołaja Reja, III Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego i V Liceum Ogólnokształcące w Bielsku-Białej (szkoły stowarzyszone w UNESCO); rola przedstawiciela OPC: przeprowadzenie warsztatów pt. „Ochrona praw człowieka w konfliktach zbrojnych".

 

Publikacje związane z procesem dydaktycznym (w tym publikacje z udziałem studentów i doktorantów)

  • 2002-2004 – współpraca z The AIRE London (Advice on Individual Rights in Europe), renomowaną organizacją pozarządową z Wielkiej Brytanii, w celu publikacji polskiej edycji comiesięcznych biuletynów AIRE („Biuletyn Praw Człowieka"), w których omówione jest orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.
  • 2005 – „Definicja uchodźcy. Wybór orzecznictwa międzynarodowego" (praca zbiorowa: Alicja Gajewska, Agnieszka Górecka, Aleksandra Kacperska, Jadwiga Mączyńska; wyd. w Krakowie).
  • 2006 – przetłumaczenie i opracowanie w języku polskim, ukraińskim i rosyjskim materiałów przygotowanych w ramach programu „New Tactics in Human Rights" amerykańskiej organizacji The Center for Victims of Torture: „Testing for Discrimination - Identifying and Prosecuting Human Rights Abuses", „Familiar Tools, Emerging Issues - Adapting Traditional Human Rights Monitoring To Emerging Issues" oraz podręcznika „New Tactics in Human Rights – A Resource for Practictioners". 
  • 2006 – poradnik „Realizacja praw mniejszości narodowych i etnicznych oraz cudzoziemców w Polsce" (praca zbiorowa), w ramach realizacji projektu Centrum Poradnictwa dla Ofiar Dyskryminacji.
  • 2006 – „Postępowanie o nadanie statusu uchodźcy. Wzory pism procesowych" (Alicja Gajewska, Łukasz Połatyński; wyd. w Krakowie; publikacja w jęz. polskim i rosyjskim).
  • 2007 – „How far is the Caucasus? Proceedings of the International Seminar on EU and Caucasus, Krzyżowa 2006" (praca zbiorowa, red. J. Sokołowski; wyd. w Krakowie).
  • 2007 – pakiet informacyjno-edukacyjny EDI (rezultatu Działania 2 projektu „Edukacja dla Integracji – Partnerstwo na Rzecz Uchodźców") – segregator oraz płyta CD zawierające materiały dotyczące procedury ubiegania się o status uchodźcy w Polsce, ustroju, historii i kultury Polski oraz możliwości znalezienia pracy i form jej  wykonywania w Polsce (praca zbiorowa: Jacek Borek, Aleksandra Kacperska, Agnieszka Górecka, Andrzej Kula, Jadwiga Mączyńska, Paweł Filipek).
  • 2008 – „Równe traktowanie w życiu społecznym. Wybrane zagadnienia prawa europejskiego i polskiego" (Paweł Filipek, Łukasz Połatyński, Natalia Żytkiewicz; wyd. w Krakowie).
  • 2008 – „Podstawy prawa antydyskryminacyjnego: kurs e-learningowy" (Paweł Filipek, Łukasz Połatyński, Natalia Żytkiewicz; płyta CD).

 

Organizacja (współorganizacja) konferencji naukowych

 

  • 14-15 XI 2003, Kraków – współorganizacja z Katedrą Prawa Międzynarodowego Publicznego UJ konferencji „Ochrona uchodźców w Polsce. Doświadczenia ostatnich lat i perspektywy na najbliższą przyszłość"; konferencja była poświęcona pamięci Pani dr Haliny Nieć.
  • 6 XI 2004, Kraków – współorganizacja z warszawskim Stowarzyszeniem Wschodnioeuropejskie Centrum Demokratyczne i przy finansowaniu ze środków Ambasady Brytyjskiej seminarium „Polska i Białoruś w poszerzonej Europie"; seminarium odbyło się w ramach Festiwalu Dni Brytyjskich w Krakowie.
  • 11 III 2006, Krzyżowa – współorganizacja z Fundacją Centrum Monitoringu Władzy Publicznej oraz niemieckim oddziałem międzynarodowej organizacji „Society for Threatened Peoples" (Getynga) międzynarodowego seminarium dotyczącego Unii Europejskiej i Kaukazu: How far is the Caucasus?; uczestnikami seminarium byli młodzi naukowcy z Polski i Niemiec oraz działacze organizacji pozarządowych; seminarium zorganizowane zostało w Międzynarodowym Domu Spotkań Fundacji „Krzyżowa" dla Porozumienia Europejskiego.
  • 2-3 IV 2008, Kraków – honorowy patronat nad Ogólnopolską Konferencją Naukową „Prawa Człowieka w kulturze współczesnej", zorganizowanej przez Koło Naukowe Polonistów Akademii Pedagogicznej w Krakowie.
  • 14-15 III 2008 – honorowy patronat nad panelem poświęconym ochronie praw jednostki w teorii i praktyce w ramach konferencji „Od słowa do wolności" zorganizowanej przez Towarzystwo Biblioteki Słuchaczów Prawa UJ z okazji 40. rocznicy wydarzeń marcowych w 1968 r.

 

Nagrody i wyróżnienia

 

  • 23 VI 2008 – Minister Rozwoju Regionalnego przyznał projektowi „Edukacja dla Integracji – Partnerstwo na Rzecz Uchodźców" tytuł „Najlepszej Inwestycji w Człowieka" w ramach konkursu „Dobre Praktyki EFS 2008"